MijnZZPtools

Pensioen als zzp'er: jaarruimte, lijfrente en hoeveel per maand

Hoeveel je met belastingvoordeel mag inleggen, hoe een lijfrente werkt en hoe groot je pensioengat is.

Bronnen: Belastingdienst, Rijksoverheid, CBS · cijfers gecontroleerd op

Waarom je zelf pensioen opbouwt

Een werknemer bouwt via de werkgever pensioen op. Jij niet: zonder eigen inleg heb je straks alleen de AOW. Hoe eerder je begint, hoe meer rente op rente doet. En wat je binnen je jaarruimte inlegt, trek je af van je belastbaar inkomen.

Weinig zzp'ers doen het

Volgens het CBS betaalde in 2024 10,4% van de zzp'ers lijfrentepremie als pensioenvoorziening. De meesten laten de fiscale ruimte dus liggen.

Jaarruimte: hoeveel je aftrekbaar mag inleggen

De jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar aftrekbaar mag inleggen in een lijfrenteproduct, bij een bank of als belegging. Voor de meeste zzp'ers is dit de belangrijkste manier om met belastingvoordeel pensioen op te bouwen. Je jaarruimte voor 2026 reken je uit met je winst over 2025.

Formulewinst min AOW-franchise van €19.172, min 6,27 × factor A
30% × premiegrondslag
Maximale jaarruimte 2026
€35.589
Factor Awordt van je jaarruimte afgetrokken
pensioenopbouw via een werkgever
Reserveringsruimteonbenutte jaarruimte van de afgelopen 10 jaar
maximaal €42.753

Hoeveel jaarruimte jij hebt, reken je uit met de jaarruimte-calculator.

De FOR is afgeschaft

Met de fiscale oudedagsreserve (FOR) kon je een deel van je winst op papier reserveren voor later. Sinds 1 januari 2023 kan dat niet meer. Heb je nog een FOR op je balans, dan kun je die omzetten in een lijfrente; de belasting schuift dan door naar het moment van uitkering. Stop je met je onderneming, dan reken je af over de FOR die er nog staat.

Banksparen of beleggen

Wat je via de jaarruimte opzij zet, kun je laten staan op een geblokkeerde lijfrentespaarrekening of beleggen in een lijfrentedepot.

OnderdeelBanksparenBeleggen (lijfrentedepot)
RisicoLaag: je geld staat op een geblokkeerde rekeningHoger: de waarde kan ook dalen
OpbrengstRente, vergelijkbaar met gewoon sparenOp lange termijn meestal hoger, niet gegarandeerd
Past bijMinder dan 10 jaar tot je pensioenMeer dan 10 tot 15 jaar tot je pensioen
Aanbieders, bijvoorbeeldGrote bankenBrand New Day, Brightpensioen, BeFrank

Heb je nog meer dan 15 jaar te gaan, dan heb je tijd om koersdalingen uit te zitten. Zit je minder dan 10 jaar van je pensioen, dan is banksparen vaak verstandiger om wat je hebt te beschermen.

Zo werkt een lijfrente

Je legt nu geld in en krijgt later, vanaf je pensioen, periodieke uitkeringen. De inleg trek je nu af, over de uitkeringen betaal je later inkomstenbelasting. Je schuift de belasting dus door naar een moment waarop je waarschijnlijk minder verdient en in een lager tarief valt.

Soorten lijfrente

  • Oudedagslijfrente: bij een verzekeraar levenslang, bij een bank of beleggingsinstelling minimaal 20 jaar. De uitkering gaat uiterlijk in het vijfde jaar na het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt in.
  • Tijdelijke oudedagslijfrente: minimaal 5 jaar, bij een verzekeraar maximaal €27.192 per jaar (2026). Gaat niet eerder in dan het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt, en uiterlijk 5 jaar daarna.
  • Nabestaandenlijfrente: keert uit aan je partner of kinderen als jij overlijdt.

Belasting

Inlegbinnen jaarruimte en reserveringsruimte
aftrekbaar in box 1
Tijdens de opbouw
geen box 3-heffing
Uitkering
belast in box 1

Hoeveel pensioen heb je nodig?

Een veelgebruikte vuistregel is 70% van je huidige netto inkomen. Je woonlasten zijn dan vaak lager en je hebt geen werkkosten meer. Een rekenvoorbeeld voor een alleenstaande:

Netto inkomen nu
€3.500 per maand
Nodig na pensioen (70%)
€2.450 per maand
AOW alleenstaandenetto per 1 juli 2026, met loonheffingskorting (SVB)
ca. €1.580 per maand
Pensioengat
€870 per maand

Wil je dat gat 20 jaar lang dichten, van 67 tot 87, dan heb je op je 67e ongeveer €210.000 nodig (zonder rendement in de uitkeringsfase; met rendement iets minder). Wat je nu netto overhoudt, zie je met netto inkomen berekenen.

Praktische tips

Automatiseer je inleg

Een vaste maandelijkse overboeking naar je lijfrenterekening of -depot werkt beter dan aan het eind van het jaar een bedrag bij elkaar zoeken.

Gebruik je reserveringsruimte in een goed jaar

Onbenutte jaarruimte van de afgelopen 10 jaar kun je alsnog inleggen. Dat is handig in een jaar met veel winst, want dan valt je aftrek in een hogere schijf.

Houd je belastingpot apart

Zet naast je pensioeninleg genoeg opzij voor de aanslag, zodat je je lijfrente niet hoeft aan te spreken. Hoeveel dat is, zie je bij belasting reserveren.

Veelgestelde vragen over pensioen als zzp'er

Hoeveel pensioen bouw ik op als zzp'er?

Dat hangt helemaal af van wat je zelf inlegt. Je bouwt als zzp'er geen pensioen op via een werkgever. Via de jaarruimte kun je fiscaal voordelig sparen voor later. Hoeveel je uiteindelijk hebt, hangt af van je inleg, het rendement en de looptijd. Met de jaarruimte-calculator zie je hoeveel je aftrekbaar kunt inleggen.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en FOR?

De jaarruimte is het bedrag dat je echt mag inleggen in een lijfrenteproduct (banksparen of beleggen) en mag aftrekken van je inkomen. De fiscale oudedagsreserve (FOR) was een reservering op papier op je balans, maar die is per 1 januari 2023 afgeschaft. Heb je nog een FOR op je balans? Dan kun je die omzetten in een lijfrente.

Is pensioen opbouwen verplicht als zzp'er?

Nee. Je bent zelf verantwoordelijk voor je oudedagsvoorziening. Hoe eerder je begint, hoe meer je hebt aan rente op rente. Je inleg binnen de jaarruimte is aftrekbaar, dus netto kost het minder dan je inlegt.

Wanneer begin ik het beste met pensioen opbouwen?

Zo vroeg mogelijk. Leg je vanaf je 30e €300 per maand in tegen 6% rendement, dan heb je op je 67e ongeveer €489.000. Begin je op je 45e met hetzelfde bedrag, dan kom je op ongeveer €164.000. Een verschil van €325.000 door 15 jaar eerder te beginnen (rekenvoorbeeld, zonder inflatie en kosten).

Kan ik mijn pensioenpremie aftrekken?

Ja. Lijfrentepremies binnen je jaarruimte en reserveringsruimte trek je af van je inkomen in box 1. Valt je aftrek in de tweede schijf (37,56% in 2026), dan scheelt een inleg van €10.000 je €3.756 belasting. Over de uitkering na je pensioen betaal je wel inkomstenbelasting.

Deze informatie is een indicatie en geen financieel advies. Voor persoonlijk pensioenadvies ga je naar een financieel adviseur.

Verder rekenen en lezen