Steeds meer mensen kiezen ervoor om als ZZP'er (zelfstandige zonder personeel) te werken. En dat is niet gek: je bepaalt zelf je werktijden, kiest je eigen klanten en bouwt aan iets dat van jou is. Maar waar begin je? De stap naar het ondernemerschap kan overweldigend voelen, zeker met alle regels rondom belasting, verzekeringen en administratie.
In deze gids nemen we je stap voor stap mee door het proces om in 2026 ZZP'er te worden. Van het eerste idee tot het vinden van je eerste klanten. We bespreken ook de belangrijkste veranderingen voor ZZP'ers in 2026, zoals de VBAR-wet en de verlaging van de zelfstandigenaftrek. Zo start je goed voorbereid.
Stap 1: Ondernemersplan maken
Een ondernemersplan is niet verplicht, maar het is wel slim om er een te maken. Het dwingt je om na te denken over de belangrijkste aspecten van je bedrijf. Wie zijn je klanten? Wat ga je rekenen? Hoeveel moet je minimaal verdienen om rond te komen?
Je ondernemersplan hoeft geen dik document te zijn. Een paar pagina's met de kern is voldoende. Beschrijf je dienst of product, je doelgroep, je prijsstrategie en een simpele financiële prognose. Dit helpt je ook bij het bepalen van je uurtarief.
Tip: De KvK biedt gratis een ondernemersplan-tool aan op hun website. Je kunt dit ook gebruiken als basis voor een eventueel gesprek met een financieel adviseur of bank.
Stap 2: Inschrijven bij de KvK
De Kamer van Koophandel (KvK) is het handelsregister van Nederland. Elke ondernemer moet zich hier inschrijven. Voor een eenmanszaak — de meest gekozen rechtsvorm voor ZZP'ers — kost de inschrijving eenmalig €75,09.
Bij de inschrijving ontvang je een KvK-nummer en wordt er automatisch een BTW-nummer voor je aangemaakt. Je kunt je inschrijving online voorbereiden, maar de daadwerkelijke inschrijving doe je op een KvK-kantoor. Maak hiervoor een afspraak via kvk.nl.
Eenmanszaak of BV?
De meeste starters kiezen voor een eenmanszaak. Dit is de eenvoudigste en goedkoopste rechtsvorm. Je bent persoonlijk aansprakelijk, maar je kunt dit afdekken met een aansprakelijkheidsverzekering. Een BV is pas interessant bij een winst van ruwweg €100.000+ per jaar, omdat je dan minder belasting betaalt via de vennootschapsbelasting. Een BV oprichten kost €500 tot €1.500 aan notariskosten.
Stap 3: BTW-nummer en belastingaangifte regelen
Na je KvK-inschrijving ontvang je automatisch een BTW-nummer van de Belastingdienst. Als ZZP'er moet je BTW (omzetbelasting) in rekening brengen aan je klanten. Het standaard BTW-tarief is 21%, voor sommige diensten geldt het verlaagde tarief van 9%.
Je doet per kwartaal BTW-aangifte bij de Belastingdienst. Hierbij geef je aan hoeveel BTW je hebt ontvangen van klanten en hoeveel BTW je hebt betaald over zakelijke inkopen. Het verschil draag je af (of krijg je terug). Gebruik onze BTW-calculator om snel te berekenen hoeveel BTW je moet afdragen.
Kleineondernemersregeling (KOR): Verwacht je minder dan €20.000 omzet per jaar? Dan kun je kiezen voor de KOR. Je rekent dan geen BTW aan klanten en hoeft geen BTW-aangifte te doen. Let op: je kunt dan ook geen BTW terugvragen op je zakelijke inkopen.
Stap 4: Zakelijke bankrekening openen
Een aparte zakelijke bankrekening is niet wettelijk verplicht voor een eenmanszaak, maar het is sterk aan te raden. Het scheidt je zakelijke en privéfinanciën, wat je administratie veel overzichtelijker maakt. Bovendien oogt het professioneler richting klanten.
Vergelijk de kosten van verschillende zakelijke bankrekeningen. Sommige banken bieden gratis zakelijke rekeningen aan, andere rekenen een maandelijks bedrag van €5 tot €15. Let op transactiekosten, mogelijkheden voor iDEAL-betalingen en of je een pinautomaat nodig hebt.
Stap 5: Verzekeringen regelen
Als ZZP'er heb je geen werkgever die je beschermt bij ziekte of aansprakelijkheid. Daarom zijn er een aantal verzekeringen die je serieus moet overwegen. De twee belangrijkste zijn de aansprakelijkheidsverzekering (AVB) en de arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV).
- •Beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid (AVB): Dekt schade die je toebrengt aan klanten of derden. In sommige branches verplicht. Premie vanaf circa €10 per maand.
- •Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): Vangt je inkomen op als je langdurig ziek wordt. Premie varieert sterk (vaak €100–€300 per maand) afhankelijk van je beroep, leeftijd en gewenste dekking.
- •Rechtsbijstandverzekering: Handig bij juridische geschillen met klanten of opdrachtgevers. Premie vanaf circa €15 per maand.
Lees meer over alle relevante verzekeringen op onze pagina ZZP verzekeringen.
AOV voor ZZP'ers vanaf €19/maand
Insify biedt een betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzekering speciaal voor starters. Binnen 15 minuten online geregeld.
- ✓ Vanaf €19 per maand
- ✓ Geen medische keuring
- ✓ Morgen al verzekerd
Stap 6: Administratie opzetten
Een goede administratie is essentieel — en wettelijk verplicht. Je moet je inkomsten, uitgaven, facturen en BTW-aangiften bijhouden. De Belastingdienst kan tot 7 jaar terug je administratie controleren. Gelukkig hoef je dit niet met de hand te doen: er zijn uitstekende boekhoudprogramma's die het je makkelijk maken.
Een goed boekhoudprogramma helpt je met het opstellen van facturen, het bijhouden van je inkomsten en uitgaven, het automatisch klaarzetten van je BTW-aangifte en het genereren van overzichten voor je belastingaangifte. De meeste programma's kosten tussen de €5 en €15 per maand.
e-Boekhouden.nl — Populair bij ZZP starters
Start direct met online boekhouden. Facturen maken, BTW-aangifte, bankkoppeling en overzichtelijke rapportages. Ideaal voor startende ZZP'ers.
- ✓ Gratis proefperiode
- ✓ Automatische BTW-aangifte
- ✓ Bankrekening koppelen
- ✓ Facturen maken
Tip: Begin vanaf dag één met je administratie. Hoe langer je wacht, hoe meer werk het wordt om alles in te halen. Bewaar alle bonnen en facturen digitaal — maak foto's van papieren bonnetjes.
Stap 7: Eerste klanten vinden
Je bedrijf staat ingeschreven, je administratie is op orde — nu is het tijd om klanten te vinden. Dit is voor veel starters de spannendste (en soms lastigste) stap. Gelukkig zijn er veel manieren om aan je eerste opdrachten te komen.
- •Je netwerk: Laat iedereen in je omgeving weten dat je voor jezelf begint. Veel eerste opdrachten komen via bekenden, oud-collega's of oud-werkgevers.
- •LinkedIn: Optimaliseer je profiel, deel je expertise en reageer actief op berichten in je vakgebied. LinkedIn is voor veel ZZP'ers de belangrijkste bron van nieuwe klanten.
- •Freelance platforms: Platformen zoals Freelance.nl, Temper of Fiverr kunnen helpen bij het vinden van je eerste opdrachten.
- •Eigen website: Een professionele website met je diensten, portfolio en contactgegevens is je digitale visitekaartje. Investeer ook in SEO zodat potentiële klanten je kunnen vinden via Google.
- •Netwerkevenementen: Bezoek meetups, beurzen en ondernemersbijeenkomsten in je regio. Persoonlijk contact leidt vaak tot de beste opdrachten.
Wat verandert er in 2026 voor ZZP'ers?
2026 brengt een aantal belangrijke veranderingen voor ZZP'ers. Het is goed om hier rekening mee te houden als je dit jaar start met ondernemen.
VBAR-wet (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties)
De VBAR-wet is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. De wet maakt duidelijker wanneer iemand als zelfstandige mag werken en wanneer er sprake is van een dienstverband. Als ZZP'er is het belangrijk dat je kunt aantonen dat je echt zelfstandig opereert: meerdere opdrachtgevers, eigen materiaal, zelf je werktijden bepalen en ondernemersrisico lopen.
Zelfstandigenaftrek verlaagd naar €1.200
De zelfstandigenaftrek wordt in 2026 verder afgebouwd naar €1.200. Ter vergelijking: in 2023 was dit nog €5.030. Dit betekent dat je als ZZP'er minder kunt aftrekken en dus effectief meer belasting betaalt. Bereken het effect op je inkomen met onze netto inkomen calculator.
Strengere handhaving door de Belastingdienst
De Belastingdienst gaat in 2026 strenger handhaven op schijnzelfstandigheid. Het handhavingsmoratorium dat sinds 2016 gold is per 1 januari 2025 opgeheven. Dit betekent dat opdrachtgevers en ZZP'ers boetes kunnen krijgen als de arbeidsrelatie eigenlijk een dienstverband is. Zorg dus dat je opdrachtovereenkomsten op orde zijn.
Kosten van starten als ZZP'er
Starten als ZZP'er hoeft niet duur te zijn, maar er zijn wel een aantal kosten waar je rekening mee moet houden. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende startkosten.
| Kostenpost | Indicatie |
|---|---|
| KvK-inschrijving | €75,09 (eenmalig) |
| Zakelijke bankrekening | €0 – €15/maand |
| Boekhoudprogramma | €5 – €15/maand |
| Aansprakelijkheidsverzekering (AVB) | vanaf €10/maand |
| Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) | €100 – €300/maand |
| Website en hosting | €5 – €50/maand |
| Visitekaartjes en marketing | €50 – €500 (eenmalig) |
Al deze kosten zijn overigens aftrekbaar als zakelijke kosten en verlagen dus je belastbaar inkomen.
Checklist: alles wat je moet regelen
Gebruik deze checklist om te controleren of je niets vergeet bij het starten als ZZP'er.
- ☐Ondernemersplan opstellen (wat ga je doen, voor wie, tegen welk tarief?)
- ☐Inschrijven bij de KvK (€75,09)
- ☐BTW-nummer activeren en aangifte-ritme instellen
- ☐Beoordelen of de KOR (kleineondernemersregeling) gunstig is
- ☐Zakelijke bankrekening openen
- ☐Aansprakelijkheidsverzekering (AVB) afsluiten
- ☐Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) overwegen
- ☐Boekhoudprogramma kiezen en instellen
- ☐Factuurtemplate maken met juiste gegevens (KvK-nr, BTW-nr)
- ☐Algemene voorwaarden opstellen
- ☐Modelovereenkomst / opdrachtovereenkomst klaarzetten
- ☐Website en/of LinkedIn-profiel inrichten
- ☐Uurtarief berekenen (inclusief vakantie, ziekte en belasting)
- ☐Belasting reservering bepalen (hoeveel maandelijks opzij zetten?)
- ☐Eerste klanten benaderen
Hoeveel kun je verdienen als ZZP'er?
Wat je verdient als ZZP'er hangt af van je branche, ervaring, uurtarief en het aantal uren dat je werkt. Gemiddeld rekenen ZZP'ers in Nederland tussen de €50 en €125 per uur, maar dit verschilt enorm per beroep. Een ZZP'er in de ICT rekent vaak meer dan een freelance tekstschrijver.
Houd er rekening mee dat je als ZZP'er niet alle uren kunt factureren. Je bent ook tijd kwijt aan administratie, acquisitie, opleiding en vakantie. Een realistisch uitgangspunt is dat je zo'n 1.000 tot 1.400 uur per jaar daadwerkelijk factureert.
Veelgestelde vragen over ZZP'er worden
Heb ik een ondernemersplan nodig?
Nee, een ondernemersplan is niet verplicht om je in te schrijven bij de KvK. Het is echter wel aan te raden om er een te maken. Het helpt je bij het doordenken van je businessmodel en is nuttig als je financiering nodig hebt.
Wat kost KvK-inschrijving?
De inschrijving bij de Kamer van Koophandel kost eenmalig €75,09 voor een eenmanszaak. Er zijn geen jaarlijkse kosten aan verbonden. Dit bedrag kun je aftrekken als zakelijke kosten.
Welke verzekeringen heb ik nodig?
De belangrijkste verzekeringen voor ZZP'ers zijn een aansprakelijkheidsverzekering (AVB) en een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). De AVB is in sommige branches verplicht. De AOV is niet verplicht maar wel sterk aan te raden, want als ZZP'er heb je geen recht op een ziektewetuitkering.
Moet ik BTW rekenen?
In principe ja. Als ondernemer ben je BTW-plichtig en moet je 21% (of 9% voor bepaalde diensten) BTW in rekening brengen. Uitzondering: als je minder dan €20.000 omzet per jaar verwacht, kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR) en hoef je geen BTW te rekenen.
Hoeveel belasting betaal ik als ZZP'er?
Dat hangt af van je winst. In 2026 betaal je inkomstenbelasting (35,75% tot €38.883, 37,56% tot €78.426, daarboven 49,50%), plus een inkomensafhankelijke bijdrage ZVW (4,85%). Je kunt gebruikmaken van de zelfstandigenaftrek (€1.200) en de MKB-winstvrijstelling (12,7%) om je belastbaar inkomen te verlagen.
Wat is de VBAR-wet?
De VBAR-wet (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties) is wetgeving die duidelijker maakt wanneer iemand als zelfstandige mag werken en wanneer er sprake is van een arbeidsrelatie (dienstverband). De wet richt zich op het tegengaan van schijnzelfstandigheid en is relevant voor zowel ZZP'ers als hun opdrachtgevers.
Kan ik naast mijn baan starten als ZZP'er?
Ja, dat kan. Veel ZZP'ers starten naast hun baan om risico te beperken. Check wel je arbeidscontract op een concurrentie- of relatiebeding. Let op: om te voldoen aan het urencriterium (1.225 uur per jaar) en recht te hebben op de zelfstandigenaftrek, moet je voldoende uren aan je onderneming besteden.
Hoeveel uur is het urencriterium?
Het urencriterium is 1.225 uur per jaar. Dit komt neer op gemiddeld circa 24 uur per week. Als je hieraan voldoet, heb je recht op de zelfstandigenaftrek (€1.200 in 2026) en de startersaftrek (€2.123, eerste 3 jaar). Alle uren die je aan je onderneming besteedt tellen mee, dus ook administratie, acquisitie en opleiding.