Van ondernemersplan tot eerste klant in zeven stappen, met wat het kost en een checklist om af te vinken.
Bronnen: KVK, Belastingdienst · laatst bijgewerkt
Stap 1: maak een ondernemersplan
Een ondernemersplan is niet verplicht, maar het dwingt je een paar vragen te beantwoorden: wie zijn je klanten, wat ga je vragen en hoeveel moet je minimaal verdienen om rond te komen? Een paar pagina's is genoeg: je dienst, je doelgroep, je prijs en een simpele prognose. Begin bij je uurtarief. De KVK heeft een gratis hulpmiddel voor het plan, dat je ook kunt gebruiken voor een gesprek met een bank of adviseur.
Stap 2: schrijf je in bij de KVK
Elke ondernemer staat in het handelsregister van de KVK. Voor een eenmanszaak, de rechtsvorm die de meeste zzp'ers kiezen, kost de inschrijving eenmalig €85,15. Je vult het formulier online in met DigiD en rondt de inschrijving af tijdens een afspraak op een KVK-kantoor. Je krijgt dan je kvk-nummer; de Belastingdienst stuurt je daarna automatisch je btw-nummers.
Eenmanszaak of bv?
De meeste starters kiezen een eenmanszaak: eenvoudig en goedkoop. Je bent persoonlijk aansprakelijk, maar dat risico dek je deels af met een aansprakelijkheidsverzekering. Een bv wordt pas interessant bij een flinke winst, vaak genoemd rond €100.000 per jaar, en het oprichten kost €500 tot €1.500 bij de notaris.
Stap 3: regel je btw
Als zzp'er reken je btw over je facturen: meestal 21%, voor sommige diensten 9%. Elk kwartaal geef je aan hoeveel btw je hebt gerekend en hoeveel je zelf hebt betaald op zakelijke inkopen; het verschil betaal je of krijg je terug. Met de btw-calculator reken je dat snel uit.
Verwacht je in Nederland niet meer dan €20.000 omzet per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw en doet geen btw-aangifte, maar je krijgt ook geen btw terug op je inkopen.
Stap 4: open een zakelijke rekening
Voor een eenmanszaak is een aparte zakelijke rekening niet verplicht, maar het houdt je administratie overzichtelijk. Sommige banken bieden een gratis zakelijke rekening, andere vragen €5 tot €15 per maand. Let op transactiekosten, iDEAL-betalingen en of je een pinautomaat nodig hebt.
Stap 5: regel je verzekeringen
Je hebt geen werkgever die je beschermt bij ziekte of een schadeclaim. Deze drie zijn het belangrijkst:
Aansprakelijkheid (AVB)schade aan klanten of anderen; soms door opdrachtgevers geëist
ca. €100 tot €300 per jaar
Arbeidsongeschiktheid (AOV)inkomen bij langdurige ziekte; hangt af van beroep en leeftijd
vaak €100 tot €250 per maand
Rechtsbijstandjuridische hulp bij geschillen met klanten
Een administratie bijhouden is verplicht: inkomsten, uitgaven, facturen en btw-aangiften. Je moet alles 7 jaar bewaren. Een boekhoudprogramma voor zzp'ers maakt facturen, houdt je inkomsten en uitgaven bij en zet je btw-aangifte klaar. De meeste kosten €10 tot €30 per maand. Begin op dag één en fotografeer papieren bonnetjes meteen; achteraf inhalen kost veel meer tijd.
Stap 7: vind je eerste klanten
Je netwerk: vertel iedereen dat je voor jezelf begint. Veel eerste opdrachten komen van oud-collega's of je oude werkgever.
LinkedIn: een profiel dat zegt wat je doet en voor wie, en zichtbaar zijn in je vakgebied.
Freelanceplatforms zoals Freelance.nl, Temper of Fiverr, vooral voor de eerste opdrachten.
Een eigen website met je diensten, voorbeelden van je werk en hoe je te bereiken bent.
Bijeenkomsten en beurzen in je regio of vakgebied.
Wat er in 2026 verandert
Handhaving op schijnzelfstandigheid
Het handhavingsmoratorium is per 1 januari 2025 opgeheven. De Belastingdienst kan opdrachtgevers en zzp'ers dus weer naheffingen en boetes opleggen als een opdracht eigenlijk een dienstverband is. Zorg dat je kunt laten zien dat je echt zelfstandig werkt: meerdere opdrachtgevers, eigen materiaal, zelf je werktijden bepalen en ondernemersrisico.
Wet VBAR: alleen het rechtsvermoeden blijft
Het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) is in maart 2026 ingekort: het deel dat zou verduidelijken wanneer je zelfstandige bent, is geschrapt. Wat overbleef is een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief. De Tweede Kamer nam dat op 21 april 2026 aan; daarna is de Eerste Kamer aan zet.
Zelfstandigenaftrek €1.200
De zelfstandigenaftrek is in 2026 €1.200. In 2023 was dat nog €5.030. Je houdt dus minder over van dezelfde winst. Wat dat voor jou betekent, zie je met netto inkomen berekenen.
Startersaftrek €2.123, voor het laatst
Als starter krijg je in 2026 nog €2.123 startersaftrek bovenop de zelfstandigenaftrek. Volgens het Belastingplan 2027 wordt dat in 2027 €10 en verdwijnt de aftrek in 2028.
Dat hangt af van je vak, je ervaring, je tarief en hoeveel uur je factureert. Veel zzp'ers rekenen €50 tot €125 per uur exclusief btw; in de ICT ligt het hoger dan bij een tekstschrijver. Niet elk uur is factureerbaar: administratie, acquisitie, opleiding en vakantie gaan ervan af. Reken met 1.000 tot 1.300 gefactureerde uren per jaar. Wat dat netto oplevert, zie je met netto inkomen berekenen.
Veelgestelde vragen over zzp'er worden
Heb ik een ondernemersplan nodig?
Nee, een ondernemersplan is niet verplicht om je in te schrijven bij de KVK. Het helpt wel om je klanten, je tarief en je kosten op een rij te zetten, en je hebt het nodig als je financiering zoekt.
Wat kost inschrijven bij de KVK?
De inschrijving van een eenmanszaak kost eenmalig €85,15. Er zijn geen jaarlijkse kosten. Het bedrag is aftrekbaar als zakelijke kosten.
Welke verzekeringen heb ik nodig als zzp'er?
De belangrijkste zijn een aansprakelijkheidsverzekering (AVB) en een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Sommige opdrachtgevers eisen een AVB. De AOV is niet verplicht, maar als zzp'er heb je geen recht op een ziektewetuitkering, dus zonder AOV heb je bij langdurige ziekte geen inkomen.
Moet ik btw rekenen als zzp'er?
In principe wel: 21%, of 9% voor bepaalde diensten. Verwacht je in Nederland niet meer dan €20.000 omzet per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw en doet geen btw-aangifte, maar je krijgt ook geen btw terug op je inkopen.
Hoeveel belasting betaal ik als zzp'er?
Dat hangt af van je winst. In 2026 betaal je inkomstenbelasting (35,75% tot €38.883, 37,56% tot €78.426, daarboven 49,50%) en de inkomensafhankelijke Zvw-bijdrage (4,85%). Je winst wordt lager door de zelfstandigenaftrek (€1.200) en de mkb-winstvrijstelling (12,7%).
Wat is de Wet VBAR?
Een wetsvoorstel tegen schijnzelfstandigheid. Het deel dat zou verduidelijken wanneer je zelfstandige bent, is in maart 2026 geschrapt. Wat overbleef is een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst bij een laag uurtarief. De Tweede Kamer nam dat voorstel op 21 april 2026 aan; daarna is de Eerste Kamer aan zet.
Kan ik naast mijn baan starten als zzp'er?
Ja. Veel zzp'ers beginnen naast hun baan om het risico klein te houden. Kijk wel in je arbeidscontract of er een concurrentie- of relatiebeding in staat. Voor de zelfstandigenaftrek moet je aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar voldoen, en dat is naast een volle baan lastig.
Hoeveel uur is het urencriterium?
1.225 uur per jaar, gemiddeld ongeveer 24 uur per week. Haal je dat, dan heb je recht op de zelfstandigenaftrek (€1.200 in 2026) en als starter op de startersaftrek (€2.123, maximaal 3 keer in de eerste 5 jaar). Alle uren voor je onderneming tellen mee, ook administratie, acquisitie en opleiding.
Deze informatie is een indicatie en geen financieel advies. Voor persoonlijk advies ga je naar een boekhouder of belastingadviseur.